Rewolucja w prawie jazdy. Zmienią się kursy i egzaminy

Zajęcia praktyczne rejestrowane przez GPS

Jedną z rewolucyjnych zmian miałoby być rejestrowanie przebiegu części praktycznej kursu na prawo jazdy. Projekt zmian zakłada, że ośrodki szkolenia kierowców musiałyby rejestrować przebieg zajęć w formie plików GPX. W uzasadnieniu projektu czytamy, że rejestracja ma dotyczyć jazd i egzaminów. Co więcej – instruktor wprowadzałby plik z danymi trasy, a kursant musiałby go zatwierdzić. Całość byłaby dostępna w cyfrowej karcie kursanta.

Oprócz tego, ministerstwo chce wprowadzić obowiązek rejestracji obrazu i dźwięku w trakcie części praktycznej egzaminu wewnętrznego. Rejestrowana będzie również część praktyczna egzaminu państwowego. Nagrania miałyby być przechowywane przez 90 dni.

Egzamin teoretyczny ważny przez 2 lata

W myśl obecnych przepisów, jeżeli ktoś raz zda egzamin teoretyczny, to wynik jest ważny bezterminowo. Zmiany zakładają, że trzeba będzie go zdawać co 2 lata, jeżeli w tym czasie kandydat na kierowcę nie zaliczył części praktycznej. Ministerstwo uzasadnia, że przepisy ruchu drogowego stale się zmieniają, dlatego osoby podchodzące wiele razy do części praktycznej lub robiące sobie przerwy w podejściach, mogą nie być tego świadome.

Koniec z wielokrotnymi próbami w trakcie jednego dnia

Obecnie nie ma żadnego dziennego limitu podejść do egzaminu na prawo jazdy. W mniej obleganych ośrodkach egzaminacyjnych prowadzi to do sytuacji, w której kandydaci na kierowców podchodzą do egzaminu kilka razy w ciągu jednego dnia. Ministerstwo chce to ukrócić, argumentując, że jest to nieefektywne i obciąża system.

Nowa baza pytań – jakość, a nie ilość

Jedną z największych zmian będzie reforma systemu opracowywania pytań egzaminacyjnych. W strukturze Instytutu Transportu Samochodowego miałoby powstać Centrum Egzaminowania, które będzie niezależnym, transparentnym i merytorycznym organem opiekującym się bazą pytań. Sama baza miałaby się skurczyć z obecnych 3,5 tys. do 1,5 tys. pytań.

Obecnie pytania są przygotowywane przez podmiot zewnętrzny i zatwierdzane przez ministra właściwego do spraw transportu. Autorzy projektu zmian uważają, że taka procedura nie zapewnia wystarczających możliwości bieżącej weryfikacji aktualności i prawidłowości pytań. Centrum Egzaminowania miałoby też analizować wyniki egzaminów oraz dane o zdarzeniach drogowych.

Do tego powstałaby licząca 12 osób Rada konsultacyjna złożona z ekspertów z różnych dziedzin. Centrum Egzaminowania miałoby być finansowane ze środków pochodzących z opłat za część teoretyczną egzaminu państwowego.

Ciekawą nowością jest wprowadzenie możliwości przekazywania pytań egzaminacyjnych przez podmioty zewnętrzne i osoby prywatne. Co ważne – odbywałoby się to bez żadnego wynagrodzenia.

Koniec z placem manewrowym na kat. B i B1

Choć jest to najgłośniejsza zmiana, to z punktu widzenia motocyklistów również najmniej istotna – mowa o likwidacji placu manewrowego na kursach i egzaminach na prawo jazdy kat. B i B1. To miałoby przynieść finansową ulgę ośrodkom, które skupiają się tylko na szkoleniu i egzaminowaniu na te kategorie. Jednocześnie instruktor będzie mógł podjąć decyzję o przeprowadzeniu szkolenia praktycznego poza drogą publiczną, ale z zachowaniem przepisów ruchu drogowego. Wszystko ma zależeć od indywidualnej oceny umiejętności osoby szkolonej.

Zmiany były zalecane już w 2023 r. przez Najwyższą Izbę Kontroli, która wskazywała, że system szkoleń nie przygotowuje do bezpiecznego i sprawnego uczestnictwa w ruchu drogowym. NIK powoływał się na dyrektywę 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw jazdy, która zakłada, że plac manewrowy nie jest obowiązkowy. Z kolei poprawne wykonanie manewrów nie powinno być warunkiem do przystąpienia do egzaminu w ruchu drogowym.

Kiedy zaczną obowiązywać zmiany?

Na razie zmiany w ustawie o kierujących pojazdami są dopiero na początku swojej drogi. Jednak ministerstwo zakłada, że od 1 stycznia 2027 r. miałyby zostać wprowadzone zmiany dotyczące likwidacji placu manewrowego i wprowadzenia terminu ważności egzaminu teoretycznego. Od 1 lipca 2027 r. zostałby wprowadzony obowiązek nagrywania egzaminów wewnętrznych. Z kolei od 1 stycznia 2028 r. miałoby ruszyć Centrum Egzaminowania i nowa baza pytań.