Humber (Wielka Brytania 1896-1930)

Mniej więcej w tym samym czasie przygodę z motocyklami zaczynały takie firmy jak francuski Werner, czechosłowacki Walter czy niemiecki Von Meyerberg. Marki z tak ogromnymi tradycjami jak Harley-Davidson, Victoria czy Norton w ogóle jeszcze nie istniały.

Tak jak większość przedsiębiorstw (a może i wszystkie), które później produkowały motocykle, firma założona przez Thomasa Humbera w 1868 r. (!) wystartowała z produkcją rowerów w Beeston (Nothingham). Chcąc budować pojazdy napędzane silnikami, do spółki z niejakim Harrym Lowsonem wydali sporą ilość gotówki na prototypy i maszyny eksperymentalne, jednak – jak się wydaje – bez większego sukcesu. Pewne nadzieje budził ekscentryczny model Pennindton (tandem z napędem elektrycznym), który powstał w roku 1898, a zaraz po nim Ladies Motor Safety z silnikiem umieszczonym za siedzeniem kierowcy. Próbowano także budowy trójkołowców z silnikiem De Dion. Później wspólnik Humbera założył Harry Lowson’s Motor Manufacturing Company (MMC), zakupił prawa do budowy silników De Dion i wytwarzał je w Coventry. Zatrzymał też prawa do produkcji trójkołowców Humbera, ale to już zupełnie inna historia.

Na poważnie produkcją motocykli Humber zajął się w roku 1902, oferując z powodzeniem dwa modele trójkołowców. Mniejszy posiadał półtorakonny silnik, przymocowany do dolnej części ramy, z przeniesieniem napędu za pomocą pasa klinowego. Większy silnik produkowany na licencji Phelon & Rayner napędzał tylne koło pojazdu poprzez dwurzędowy łańcuch. Kolejne modele, powstałe w 1903 r., posiadały już klasyczny łańcuch napędowy. Firma rozwijała się bardzo szybko, jednak koncentrowała się głównie na produkcji samochodów i w 1905 r. zaprzestano produkcji motocykli (a właściwie trójkołowców).

Jednak już po czterech latach (1909 r.) Humber powrócił na rynek klasycznym jak na owe czasy jednośladem z silnikiem 3,5 KM, dwustopniową tylną piastą i przeniesieniem napędu pasem klinowym. Ciekawostką tego modelu był tłumik, który jednocześnie spełniał rolę części ramy nośnej oraz dziwacznego przedniego zawieszenia. W 1910 r. zainstalowano w Humberach klasyczny tłumik i przedni widelec Druid.

Mniej więcej w tym czasie firma zainteresowała się wyścigami TT i na sezon 1911 przygotowała nowy model z silnikiem V-twin o mocy 2 l KM, aby wystartowaa w klasie Junior. Sportowy model posiadał magneto Boscha, gaźnik B&B i przedni widelec Druid. Doskonale sprawdził się na zawodach. Nie dość, że motocykl ukończył wszystkie z sześciu biegów, to jeszcze P.J. Evans zwyciężył jeden z nich właśnie na Humberze. Od 1912 r., mając w ofercie modele 3 1 HP i 2 3 HP, Humber z powodzeniem konkurował na rynku brytyjskim. Oferował nawet silniki chłodzone cieczą, przeznaczone do motocykli z wózkiem bocznym, które produkowano od 1914 r.

W roku 1913 Humber przedstawił nowy, niezwykły model z poziomym trzycylindrowym silnikiem i trzystopniową skrzynią biegów typu samochodowego. Wykonano zaledwie kilkanaście egzemplarzy tego ekscentrycznego motocykla. W 1915 r. firma mocno „odmłodziła” swoją ofertę. Z klasyków został jedynie ciągle cieszący się powodzeniem model 3 1 HP, podczas gdy resztę zastąpiono chłodzonymi cieczą klasycznymi twinami o mocy 6 KM, z trzystopniową skrzynią biegów. Od roku 1916 oferowano także twiny z silnikami chłodzonymi powietrzem, dodając jednoczeunie do modelu 3 ” HP trzystopniową skrzynię biegów. Po pierwszej wojnie światowej produkcja modeli 6 KM została zaniechana, podczas gdy – zdawałoby się – bardziej archaiczny model 3 1 HP flat twin był modernizowany i rozwinięto go do wersji 4 ” HP o pojemności 601 ccm. W 1921 r. do oferty dodano także model sportowy, a w roku 1923 z jednocylindrowym, bocznozaworowym silnikiem 349 ccm. Cztery lata później przekonstruowano tą jednostkę napędową na górnozaworową, a w 1928 r. w sportowym modelu dodano wałek rozrządu w głowicy. Do momentu zakończenia produkcji motocykli oferowano modele z silnikami 349 ccm, zarówno dolno-, boczno-, jak i górnozaworowymi, montowanymi w identycznych ramach i z identycznymi zawieszeniami. W tym czasie Humber skupiał się jednak na wytwarzaniu samochodów, traktując motocykle jak niepotrzebny balast. Definitywnie zaprzestał ich produkcji w roku 1930.

W Polsce marka Humber znana jest (głównie nieco starszym miłośnikom motoryzacji) dzięki samochodom. Z nieznanych bliżej powodów komunistyczne sfery rządowe już na początku lat 50. upodobały sobie Humbera jako auto służbowe i jeszcze kilkanaście egzemplarzy różnych modeli znajduje się w rękach naszych kolekcjonerów. Prezentowany na zdjęciach motocykl jest chyba jedynym jednośladowym Humberem w Polsce. Należał kiedyś do znanego warszawskiego motocyklisty śp. „Grzebienia”, a obecnie znajduje się w zbiorach muzeum w Otrębusach.