120 lat czeskich motocykli

Sto dwadzieścia lat temu, 18 listopada 1899 roku, firma Laurin & Klement z Mladá Boleslav (wtedy to było Cesarstwo Austriackie) zaprezentowała swój pierwszy motocykl. Jednoślad ze wzmocnioną ramą, podobną do rowerowej, napędzany był jednocylindrowym silnikiem spalinowym. Tak zaczęła się historia fabryki, którą dziś znamy pod marką Skoda.

A wystarczyło uznać reklamacje…

Cóż to były za pionierskie czasy! Václav Klement był księgarzem, który kupił sobie rower niemieckiej firmy Seidel & Naumann z Drezna. Ale rower był uszkodzony. Reklamację, napisaną po czesku, odrzucono, domagając się pisma po niemiecku (cóż, standardy obsługi posprzedażnej nie były jeszcze dopracowane…). Wkurzony i obrażony Klement postanowił znaleźć kogoś, kto naprawi sprzęt i tak trafił na Vaclava Laurina, mechanika z Turnova. Ich znajomość szybko poszła znacznie dalej, bo obaj postanowili sami produkować rowery. A zobaczywszy podczas podróży po zachodniej części kontynentu jednoślady z silnikami spalinowymi, wzięli się do pracy i skonstruowali własny.

Najpierw pojawiły się rowery z dodatkowym, pomocniczym silnikiem, a jesienią zadebiutował prawdziwy motocykl, ze specjalnie skonstruowaną ramą, zdolną przenosić większe obciążenia, niż w rowerach. Był to model Slavia Type A. Chłodzony powietrzem silnik miał 184 ccm, z czego osiągnięto zależnie od wersji 1,25 lub 1,75 konia. Konstrukcja od razu wyróżniła się własnym systemem zapłonowym, opracowanym przez Laurina, bowiem Bosch na swój system zażyczył sobie zaporowych cen. Stworzył też własny gaźnik. W 1902 roku zbudowano prototyp BB z poprzecznie umieszczonym dwucylindrowcem, a potem CC z silnikiem V2. Wszystkie dźwignie, przeznaczone do regulacji pracy silnika, zgrupowano w zasięgu ręki.

No to Skoda…

Dwa lata później firma pokazała zaawansowany model CCCC z czterocylindrowym, wzdłużnym silnikiem o mocy 5 koni (jednym z pierwszych tego typu na świecie), zbudowanym z czterech, jednocylindrowych modułów, pracujących na jednym wale korbowym. Kolejną innowacją było przeniesienie napędu na tylne koło łańcuchem, a nie pasem skórzanym, jak było normą w tamtym czasie. Licencję na produkcję silników L&K sprzedano nawet fabryce z Drezna, gdzie wytwarzano je pod marką „Germania”. W latach 1898-1904 zakłady wytwarzały łącznie pięć typów motocykli „Slavia”, w tym dwumiejscowych i z koszem.

Szczytowym osiągnięciem był wyczynowy motocykl z dwucylindrowym silnikiem w układzie V o pojemności 693 ccm. Tą maszyną Václav Vondřich w 1905 r. wygrał nieoficjalne, motocyklowe mistrzostwa świata w Dourdan we Francji. W latach 1903-04 czeskie maszyny dominowały w różnorodnych zawodach motocyklowych. Do 1910 roku, gdy zakończono produkcję jednośladów, a firma skupiła się na produkcji samochodów, w Mladá Boleslav wyprodukowano ok. 6500 motocykli. W 1925 r. firma połączyła się w jeden koncern z pilzneńską Skodą.