Simson SR 2 – Motorower z bogatą przeszłością. Opis, historia, dane techniczne

Firma założona w roku 1854 przez Löba i Mosesa Simsonów, niemieckich przedsiębiorców pochodzenia żydowskiego, oparta była na wcześniejszym przedsiębiorstwie – hucie wyrobów stalowych Heinricha Hammera w Suhl.  Była więc w zasadzie starsza od samego państwa niemieckiego (II Rzeszy). Po 20 latach działalności przedsiębiorstwo Simson & Co. było już całkiem sporą firmą, zajmującą się głównie produkcją stali węglowej i przemysłem zbrojeniowym.  Niedługo potem pojawiły się pierwsze związki Simsona z motoryzacją – w roku 1896 zaprezentowano silnik parowy skonstruowany z myślą o wykorzystaniu w jednośladach, ale na szczęście projekt ten nie był rozwijany. Interesy braci Simson szły na tyle dobrze, że już w roku 1911 mogli sobie pozwolić na własny projekt samochodu. W roku 1924 weszło na rynek chyba najsłynniejsze auto Simsona – Supra. Po dawnej fabryce w Suhl co prawda nie ma już nawet śladu, ale jest tam bardzo fajne muzeum z bogatymi zbiorami produktów Simsona – między innymi luksusowymi i sportowymi samochodami, a także sporą kolekcją motocykli.

Pierwsza przygoda z motocyklami

Interesy braci Simson szły bardzo dobrze, nie dotykały ich nawet reperkusje po przegranej przez Niemcy I WŚ. Jednak gdy do władzy w roku 1934 doszedł Hitler, szczęście odwróciło się od właścicieli firmy. Nazistowski rząd zmusił żydowską rodzinę Simsonów (jak i wiele innych) do ucieczki z kraju do Ameryki w 1936 roku. Po wywłaszczeniu przemysłowców zarząd firmy przejął  powiernik, a w wyniku fuzji z innymi fabrykami powstała „Berlin Suhler Waffen- und Fahrzeugwerke” (BSW). W tym samym roku Simson wyprodukował swój pierwszy motocykl – BSW 98, z dwusuwowym silnikiem  Sachs 98 ccm i dwustopniową skrzynią biegów. Jednak to nie jednoślady stanowiły główny profil produkcyjny zakładów w Suhl – po zmianach właścicielskich fabryka  znacznie zwiększyła produkcję broni. Równolegle z produkcją militarną wytwarzano motocykle, a gama modelowa nawet się poszerzyła. W sumie w latach 1936-40, w ramach grupy Gustloff, produkowano różne jednoślady z dwusuwowymi silnikami Sachsa o pojemnościach od 47 do 123 ccm. Jednak w następnych latach nie było już czasu na budowę motocykli – firma skoncentrowała się na produkcji rowerów oraz broni na potrzeby armii. 

Powojenne losy

Kiedy skończyła się II WŚ, zakłady Simsonów znalazły się, po pewnych perturbacjach, w strefie okupacyjnej ZSRR. Na mocy Traktatu Jałtańskiego wojska amerykańskie wycofały się aż za linię rzeki Werra, zostawiając Rosjanom między innymi dwa ważne ośrodki przemysłowe, które już wkrótce wznowiły produkcję motocykli – Eisenach (BMW/EMW) oraz Suhl (Awo/Awo Simson). Rosjanie przejęli niemal kompletne wyposażenie fabryki, które później wywiezione zostało w głąb Rosji. Na miejscu pozostawiono ok. 1200 maszyn, które stały się zaczątkiem nowej działalności, nie związanej już z przemysłem zbrojeniowym.

Pierwszy motorower w NRD

Skupmy się jednak na temacie. Produkcja „Awoków” szła jeszcze w najlepsze, gdy w biurach konstrukcyjnych zakładów VEB Fahrzeug- und Gerätewerk rodził się nowy projekt – motorower Simson SR1. Jak pamiętamy, w produkcji lekkich dwusuwowych motocykli fabryka miała już pewne doświadczenie, jeszcze przed wojną montując maszyny z silnikami Sachsa, o różnych pojemnościach. Czerpiąc z  tradycji produkcji rowerów, firma Simson doskonale wiedziała jak wytwarzać mocne i lekkie ramy. Tak w roku 1955 powstał pierwszy enerdowski motorower. SR1 został zaprojektowany w  zakładach VEB Büromaschinenwerk Rheinmetall w Sömmerda, a skrót “SR” pochodzi od słów Suhl oraz Rheinmetall. Pierwszy powojenny enerdowski motorower SR1 wyglądał trochę jak rower z doczepionym silnikiem i właściwie nim był. Konstrukcję nadwozia oparto na pojedynczej rurowej ramie, wzmocnionej jedynie w dolnej części drobnym wspornikiem. Tylny trójkąt ramy wygląda jakby nie miał żadnej amortyzacji, jednak to tylko pozory. Gumowy element resorujący został sprytnie ukryty pod czymś w rodzaju atrapy puszki narzędziowej. Przedni widelec, wykonany z cienkich rurek, wyposażony został w małe wahaczyki, poprawiające nieco komfort jazdy. Jednostki napędowe dostarczane były przez zakłady VEB Büromaschinenwerk Sömmerda. Przed wojną była to ceniona marka, więc z powodów marketingowych napis „Rheinmetall” pozostał na obudowie silnika. Jednostka o pojemności 47,6 ccm i mocy 1,1 kW zblokowana była ze skrzynią biegów o 2  przełożeniach, które zmieniało się manetką po lewej stronie kierownicy.  Silnik uruchamiało się po prostu pedałując. Motorower był tak skonstruowany, że gdy zabrakło paliwa, można było z niego korzystać jak ze zwykłego roweru. SR1 wyposażony był w cienkie i duże koła (26” x 2.0), siodło i lampę (chociaż wyposażoną już w prędkościomierz),  zapożyczone z roweru.  Dzięki takiej konstrukcji motorower był niezwykle lekki, ważył zaledwie 48 kg. Inną zaletą niewielkiej masy była całkiem przyzwoita prędkość pojazdu – 45 km/h. Użytkownicy skarżyli się jednak na stosunkowo duże zużycie paliwa , które wynosiło nieco powyżej 2 l/100 km. Motorower w tej wersji produkowany był dosyć krótko, jedynie przez dwa lata, po których zastąpiony został poprawionym modelem SR2 . 

Druga generacja Simsona

Zaprezentowany po raz pierwszy na targach w Lipsku w roku 1957 motorower otrzymał głębsze błotniki, mniejsze koła oraz puszkę narzędziową. Zbiornik paliwa powiększono z 4,5 do 6 litrów, co zwiększyło zasięg motoroweru do ok. 300 km, a jednocześnie poprawiony został niedoskonały gaźnik. Bardzo ważnym udogodnieniem była możliwość uruchamiania silnika na postoju, a nie tylko w czasie jazdy. Jeszcze poważniejsze zmiany zaszły jednak w roku 1959 w modelu SR2E, kiedy to gumowy element resorujący tylnego zawieszenia zastąpiono amortyzatorem, a gumowe odboje wahaczy przedniego zawieszenia krótkimi sprężynami śrubowymi.

W latach 60. w Suhl tworzono kolejne modele, m.in. SR4-1 „Spatz”, SR4-2 „Star”,SR4-3 „Sperber” oraz SR4-4 „Habicht”, które  konstrukcyjnie coraz bardziej odbiegały od pierwowzoru. Jednak prawdziwy przełom nastąpił w roku 1976, kiedy to Simson zaprezentował zupełnie nowy i bardzo udany model S 50. Nie wyglądał on już jak skromny motorower, tylko niemal jak prawdziwy motocykl. Ten model był również dosyć popularny i w naszym kraju, jednak to jego następca S 51 zawładnął sercami Polaków. 

Dane techniczne