Wielkopolska kuźnia talentów – Motoklub Unia Poznań, cz. 1

Dzisiejszy spadkobierca tradycji Motoklubu Unia podaje 1915 jako rok założenia i powołuje się na ponad 100-letnią tradycję. Nie do końca odnosi się to jednak do sekcji motorowej. Poznański klub Unia (Towarzystwo Sportowe Unia) powstał jako organizacja ogólnosportowa. Początkowo dominowały tam dyscypliny lekkoatletyczne i piłka nożna. Sekcja motocyklowa klubu Unia (Towarzystwa Sportowego Unia) powstała w 1924 roku. 

Po raz pierwszy o klubie Unia, w kontekście motocyklowym, można było szerzej usłyszeć w 1925 roku, gdy był on jednym z inicjatorów utworzenia Polskiego Związku Motocyklowego, czyli nadrzędnej ogólnopolskiej organizacji motocyklowej. Historia początków Polskiego Związku Motocyklowego jest bardzo pogmatwana, bo mniej więcej w tym samym czasie taka sama inicjatywa zrodziła się niezależnie w Warszawie. Tak o tym wówczas pisano: 

(…) Nawiązano szybko stosunki międzymiastowe z Bydgoszczą, Gdańskiem, Grudziądzem i Katowicami. Już przy pierwszych imprezach dał się we znaki brak organizacji, skupiającej wszystkie kluby, uprawiające sport motocyklowy w Polsce. Inicjatywę w tym kierunku bierze Oddział Motocyklowy Towarzystwa Sportowego Unia i po należytym przygotowaniu zwołuje konstytucyjne zebranie w dniu 24 maja 1925 roku w Poznaniu, gdzie zorganizowano „Polski Związek Motocyklowy” z jego organizatorami na czele pp. Zdzisławem Trzeciakiem, jako prezesem i Adamem Paczkowskim, jako sekretarzem. O potrzebie związku świadczyła ilość zgłoszonych klubów z różnych stron Polski w liczbie dziewięciu, a mianowicie: dwa z Poznania, dalej – Bydgoszczy, Grudziądza, Częstochowy, Krakowa, Katowic i dwa z Łodzi. Nie zorganizowała się w PZM tylko Warszawa, z istniejącym wówczas Polskim Klubem Motocyklowym, który rozszerzył swą działalność na całą Polskę (…).

„Motocyklista”, jednodniówka wydana we wrześniu 1928 roku   

Start do biegu finałowego podczas „Meetingu setek” zorganizowanego przez poznański klub Unia, rok 1939. Od prawej: Alfons Branek na motocyklu Zuch, Michał Nagengast na DKW i Ignacy Lemański na motocyklu Zuch.

Po kilkunastu miesiącach sporów działacze z Poznania i Warszawy doszli do porozumienia. 12 września 1926 roku połączono obie inicjatywy, tworząc jeden Polski Związek Motocyklowy z siedzibą w Warszawie.     

Jest tu blisko setka nazwisk członków klubu Unia w 1938 roku. Może odnajdziecie tu swojego dziadka, pradziadka, stryja czy kuzyna? Jeżeli tak, podzielcie się z czytelnikami motocyklową historią waszej rodziny.

Kilka słów o nazewnictwie, gdyż może ono powodować pewien zamęt. Pierwszym tworem był powstały w 1924 roku Oddział Motocyklowy Towarzystwa Sportowego Unia. W rzeczywistości była to sekcja klubu ogólnosportowego. Na początku 1935 roku zdecydowano o odłączeniu się, zlikwidowaniu „Oddziału Motocyklowego” i powołaniu odrębnej, niezależnej organizacji – „Motoklubu Unia”. Tak to wyglądało formalnie. Przez lata w wielu publikacjach prasowych, w sposób nie do końca zgodny ze stanem faktycznym, używano zamiennie nazw: Oddział Motocyklowy Towarzystwa Sportowego Unia, klub Unia i Motoklub Unia. Ten akapit jest szczególnie ważny, abyście mieli świadomość, że trzy powyższe nazwy to jeden i ten sam twór faktyczny. 

Od połowy lat 20. zawodnicy poznańskiego klubu Unia brali udział w prawie wszystkich ważnych zawodach sportowych. Wielu z nich było mistrzami Polski. Do najbardziej znanych w kraju mistrzów tego klubu należeli: Jerzy Mieloch, Alfred Weyl i Ignacy Lemański. Członkiem Unii był także „etatowy” polski rekordzista szybkości – Michał Nagengast oraz Stefan Malcherek, poznański konstruktor silników spalinowych i małych motocykli, nazywanych od inicjałów twórcy – SM.

 

KOMENTARZE
Tomasz Szczerbicki

Nikt nie wie o historii polskiej motoryzacji co Tomek. Autor wielu książek, artykułów i opracowań zgłębia te zagadnienia od wielu lat. Motocyklista, miłosnik militariów i szeroko pojetej historii naszego kraju. Od lat przybliża czytelnikom sylwetki wybitnych motocyklistów przed i powojennych, historie klubów i organizacji.

Recent Posts

Motocykliści mają problem z hamowaniem. Doświadczenie i szkolenia tu nie pomogą

Niemiecki Instytut Bezpieczeństwa Motocyklistów (Institut für Zweiradsicherheit) z Essen przeprowadził badanie, w którym sprawdzono, czy motocykliści…

25 sierpnia 2026

Dwa oblicza motocykli 125 od Suzuki. Sportowe wrażenia czy miejski spryt?

Motocykle Suzuki GSX-S125 i GSX-R125 są z nami już od 10 lat. W tym czasie…

25 sierpnia 2026

Włochy walczą z polskim przekrętem. Policja skorzysta z danych CEPiK

Włoskie ministerstwo spraw wewnętrznych przekazało tamtejszej policji instrukcje, jak funkcjonariusze mogą skorzystać z danych dotyczących…

24 sierpnia 2026

MotoGP: Kontraktowe szaleństwo trwa! Kto dziś podpisał umowę na 2027?

Wraz z podpisaniem porozumienia pomiędzy producentami MotoGP a Liberty Media na sezony 2027-2031, ruszyła machina…

24 sierpnia 2026

Isle of Man TT nie porzuci klasy Sidecar. Są pierwsze propozycje zmian

Organizatorzy Isle of Man TT pracują nad tym, żeby klasa Sidecar była bezpieczniejsza dla uczestników.…

24 sierpnia 2026

Motolato w Inter Motors. Nie uwierzysz, jak zobaczysz te ceny ciuchów IXON!

Dobry kombinezon sportowy, porządny zestaw turystyczny albo motocyklowe jeansy na dojazdy do pracy – niezależnie…

22 sierpnia 2026