Ignacy Lemański. Zawodnik i przedsiębiorca

Urodził się w Gnieźnie 11 maja 1909 roku. Studiował na Uniwersytecie Poznańskim, a w latach 1931-1932 odbył służbę wojskową. Zakończył ją w stopniu porucznika.

Od połowy lat 30. był aktywnym zawodnikiem i działaczem. Przez kilka lat (do wybuchu wojny) był w zarządzie Motoklubu Unia. Śledząc jego starty widać, że lepiej czuł się w wyścigach niż rajdach. W drugiej połowie lat 30. należał do ścisłej czołówki polskich zawodników.

Na pierwszym planie zwycięzcy III Meetingu Setek w 1939 roku. Od lewej: Marian Ripper, Ignacy Lemański, Michał Nagengast. W drugim rzędzie organizatorzy tych zawodów, od lewej: Leonard Kościelski i Alfred Weyl

W 1938 roku Ignacy Lemański wspólnie z Alfredem Weylem (również czołowym zawodnikiem motocyklowym) i Adamem Paczkowskim (działaczem sportowym) założyli firmę Automatyk, która wytwarzała automaty do gier zręcznościowych i montowała motocykle małolitrażowe z wykorzystaniem silników SM 98, produkcji Stefana Malcherka (również członka Unii). Motocykle tej spółki nosiły nazwę Zuch. Wiosną 1939 roku, w relacji z Targów Poznańskich, w magazynie „Samochód-Motocykl-Samolot” tak napisano o setkach Zuch:

(…) Poznańska firma „Automatik” produkuje setki marki „Zuch”. (…) Cechują je piękna linia, mocna budowa i wysokie wartości techniczne. Motocykle te można śmiało postawić obok najlepszych marek zagranicznych (…).

Ignacy Lemański na motocyklu Zuch, podczas wyścigu w ramach zawodów nazwanych III Meeting Setek

Firma Automatyk funkcjonowała do wybuchu wojny i zbudowała ogółem prawdopodobnie kilkaset sztuk Zuchów. W planach była także produkcja motocykli większej pojemności, 250 ccm o nazwie Druh i 350 ccm o nazwie Mistrz, ale nie udało się tego zrealizować z powodu wybuchu wojny.

Choć Zuchy miały małe silniki – 98 ccm – i były to raczej popularne pojazdy użytkowe, starano się reklamować je przez udział i sukcesy w zawodach sportowych. W czasie rywalizacji dosiadali ich wspólnicy – Lemański i Weyl.

Rok 1937, Ignacy Lemański (z numerem 83) na motocyklu BMW, na starcie wyścigu

We wrześniu 1939 roku Ignacy Lemański został zmobilizowany. Brał udział w walkach frontowych. Pod koniec walk dostał się do niewoli rosyjskiej, ale udało mu się uciec i przedostać na Węgry. Stamtąd, przez Włochy, przedostał się do Francji i wstąpił do odradzającej się tam polskiej armii. Po upadku Francji trafił do Szwajcarii, gdzie był internowany.

W 1945 roku ponownie wrócił do służby wojskowej, tym razem w lotnictwie RAF. Niedługo później wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie osiadł na stałe. Założył rodzinę i miał trzech synów. Po wojnie pracował jako inżynier w firmie lotniczej Hawker Siddeley. Tam doczekał emerytury. Nie wrócił już do żadnej aktywności motocyklowej.

Ignacy Lemański zmarł w Wielkiej Brytanii w 1993 roku.

Reklama motocykli Zuch ze wskazaniem sukcesów sportowych tych pojazdów oraz wzmianką: (…) Zuch jest wykonywany całkowicie w kraju. Firma, nazwa i produkt – to godny reprezentant polskiego przemysłu (…).

Zdjęcie prasowe motocykla Zuch…

… i napędzającego go silnika SM 98, konstrukcji Stefana Malcherka

KOMENTARZE
Tomasz Szczerbicki

Nikt nie wie o historii polskiej motoryzacji co Tomek. Autor wielu książek, artykułów i opracowań zgłębia te zagadnienia od wielu lat. Motocyklista, miłosnik militariów i szeroko pojetej historii naszego kraju. Od lat przybliża czytelnikom sylwetki wybitnych motocyklistów przed i powojennych, historie klubów i organizacji.

Recent Posts

CFMOTO 1000MT-X. Chińskie motocykle już niczego nie kopiują

W ostatnich latach Chińczycy wykonali ogromny postęp w kwestii motoryzacji. Jednym z najciekawszych przykładów wykorzystania…

10 kwietnia 2026

MotoGP: Aleix Espargaro kontuzjowany! Czy to koniec jego kariery jako testera Hondy?

Czy to już koniec kariery testera dla Aleixa Espargaro? Poważny wypadek podczas kwietniowych testów w…

10 kwietnia 2026

Motocykle dla oszczędnych – tanie w zakupie i tanie w eksploatacji

Żyjemy w czasach, kiedy miasta są przepełnione, a przy wystarczająco nieszczęśliwym zbiegu okoliczności wykres cen…

8 kwietnia 2026

Rynek motocykli w Polsce – marzec z wynikiem, jakiego jeszcze nie było

Polski Związek Przemysłu Motoryzacyjnego opublikował dane dotyczące rejestracji nowych motocykli i motorowerów w marcu. Wiosenna…

8 kwietnia 2026

Prawo jazdy na motocykl. Którą kategorię wybrać i jak nie przepłacić?

Chcesz zrobić prawo jazdy na motocykl i zastanawiasz się, od czego zacząć? Lepiej dobrze się…

8 kwietnia 2026

Ardie RBU 503 Noris. Maszyna z długą podwarszawską historią

W polskich warunkach niezbyt często zdarza się, żeby można było w pełni, w sposób udokumentowany,…

8 kwietnia 2026