Leasing motocykla, cz. 1: Czym jest leasing?

autor: Agnieszka Zaborowska 
Partner w Kancelarii Radców Prawnych Zaborowska, Laprus-Bałuka sp.p.
www.kancelariazlb.pl

Leasing daje możliwość legalnego używania motocykla w firmie bez konieczności jego uprzedniego zakupu. Umowa leasingu to tzw. umowa nazwana, której zasady regulują przepisy kodeksu cywilnego. Jest to układ, w którym mamy do czynienia z trzema podmiotami: leasingodawcą (czyli finansującym zakup motocykla), leasingobiorcą (czyli korzystającym z motocykla) i sprzedawcą motocykla. Leasingodawca musi być profesjonalistą, czyli zawieranie umów leasingu powinno stanowić przedmiot działalności jego przedsiębiorstwa. W praktyce leasingodawcami są powołane specjalnie dla tej działalności spółki celowe, powiązane kapitałowo lub strukturalnie z bankami. 

Kto może starać się o leasing?

Przepisy nie wymagają, aby leasingobiorca był przedsiębiorcą i nabywał motocykl w celach związanych z własną działalnością gospodarczą. Tym niemniej, praktyka rynkowa i oferty usług leasingowych oferowane przez leasingodawców skierowane są w większości do firm, nie konsumentów, choć pojawiają się też oferty leasingu konsumenckiego. Jeżeli jednak konsument nie posiada środków na zakup wymarzonego pojazdu, a nie spełnia warunków otrzymania leasingu konsumenckiego, pozostaje mu kredyt lub pożyczka jako sposób sfinansowania zakupu, czyli zakup motocykla przez konsumenta (a nie firmę leasingową) z obowiązkiem spłaty rat na rzecz banku.Tu dochodzimy do kluczowej różnicy między leasingiem a kredytem lub pożyczką. W ramach umowy leasingu używający motocykl, pomimo że płaci raty leasingowe, nie jest właścicielem pojazdu przez cały okres trwania tej umowy. Natomiast przy kredycie lub pożyczce właścicielem motocykla od razu jest używający (kredytobiorca lub pożyczkobiorca), pomimo że cena motocykla nie została przez niego przed przejściem własności z góry w całości opłacona. 

Jaki motocykl można wziąć w leasing?

Przedmiotem leasingu może być zarówno nowy, jak i używany motocykl, a sama umowa leasingu powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Ponieważ leasingodawca zawodowo zajmuje się leasingiem, cały proces zawierania tych umów jest przez niego zorganizowany według przygotowanych wzorów, zgodnie z wdrożonymi procedurami. 

Proces leasingu najprościej można opisać następująco: sprzedający, czyli właściciel motocykla sprzedaje leasingodawcy ten motocykl, a leasingodawca oddaje motocykl korzystającemu do używania w firmie dla celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Leasingodawca kupuje nie dowolny, a konkretny, wybrany uprzednio i wskazany przez leasingobiorcę u danego sprzedawcy motocykl (marka, typ, kolor, dodatkowe wyposażenie) za ustaloną przez leasingobiorcę i sprzedawcę cenę. Innymi słowy, przedsiębiorca zamierzający zawrzeć umowę leasingu najpierw wybiera dany motocykl, a dopiero następnie zwraca się do leasingodawcy o jego zakup i zawarcie umowy leasingu. Przedsiębiorca może wybrać firmę leasingową współpracującą ze sprzedawcą albo samodzielnie znaleźć inną firmę leasingową funkcjonującą na rynku. 

Pozornie prosta procedura

Leasingodawca po pozytywnym zweryfikowaniu tzw. zdolności leasingowej (czyli w praktyce gwarancji terminowej płatności rat) przyszłego korzystającego z motocykla zawiera z nim umowę leasingu, a ze sprzedającym umowę sprzedaży. Leasingodawca kredytuje działalność leasingobiorcy z własnych środków, umożliwiając mu sfinansowanie motocykla poprzez zapłatę na rzecz sprzedawcy ceny za motocykl.

W konsekwencji sprzedawca otrzymuje od leasingodawcy całość ceny sprzedaży i przenosi na niego własność motocykla. W przypadku sprzedawcy jego sytuacja jest mniej więcej taka sama jak przy każdej innej umowie sprzedaży, z tą różnicą, że kupującym, czyli nowym właścicielem motocykla, jest leasingodawca, co w pewien sposób wpływa na uprawnienia związane z wadami rzeczy przysługujące leasingobiorcy. 

Pomimo że zawarcie umowy sprzedaży jest powiązane z umową leasingu, sprzedawca nie jest stroną tej ostatniej. Treść umowy leasingu, w tym czas jej trwania i warunki finansowe, nie jest udostępniana sprzedawcy, a sam sprzedawca nie może żądać jej przedstawienia od żadnej ze stron umowy leasingu. 

Podpisaliśmy umowę. Co dalej?

Po zakupie motocykla i zawarciu umowy leasingu leasingodawca oddaje go leasingobiorcy na określony umową czas do używania. W praktyce leasingodawca najpierw rejestruje motocykl w wydziale komunikacji, a następnie oddaje dowód rejestracyjny wraz z tablicą rejestracyjną korzystającemu, natomiast samo przekazanie motocykla wraz z dokumentem gwarancyjnym i instrukcją obsługi następuje z pominięciem leasingodawcy, czyli korzystający odbiera motocykl bezpośrednio od sprzedawcy. Ponieważ to korzystający wybierał motocykl, ustalał jego cechy, funkcjonalność, kolor czy wyposażenie, leasingodawca, który – co należy raz jeszcze podkreślić – nie sprzedawał motocykla korzystającemu, nie odpowiada wobec niego za przydatność motocykla do umówionego użytku. 

Z tytułu używania motocykla korzystający płaci na rzecz leasingodawcy raty leasingowe. Umowa leasingu jest umową czasową, co oznacza, że zarówno okres spłaty rat, jak i ich wysokość są z góry określone. Suma rat opłacanych przez korzystającego z motocykla na rzecz leasingodawcy ma być równa co najmniej cenie nabycia motocykla przez finansującego. W praktyce cena motocykla jest powiększana przez finansującego o jego wynagrodzenie tj. tzw. koszt leasingu. Korzystający zobowiązany jest do terminowej spłaty rat. Jeżeli dopuści się on zwłoki z zapłatą co najmniej jednej raty, finansujący powinien wyznaczyć mu na piśmie dodatkowy termin do zapłacenia tej zaległości z zagrożeniem, że w razie jego bezskutecznego upływu wypowie umowę leasingu ze skutkiem natychmiastowym.  

W każdym przypadku wypowiedzenia umowy leasingu z przyczyn leżących po stronie korzystającego, finansujący może żądać od niego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie, a niezapłaconych rat. 

Po wygaśnięciu umowy

Po spłacie ostatniej z rat, w zależności od treści umowy leasingu, motocykl jest albo wykupywany przez korzystającego (leasing z opcją wykupu najczęściej spotykany w praktyce), albo zwracany do leasingodawcy, czyli właściciela. Zrealizowanie opcji wykupu to po prostu zawarcie umowy sprzedaży motocykla, a w konsekwencji przeniesienie własności motocykla z leasingodawcy na rzecz korzystającego. W przypadku, gdy motocykl nie zostanie wykupiony przez korzystającego, powinien zostać zwrócony do właściciela, czyli leasingodawcy. 

Korzystający odpowiada wobec niego za wady motocykla powstałe w trakcie jego użytkowania (czyli trwania umowy leasingu) na skutek tych okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność. Przykładowo mogą to być negatywne skutki braku terminowych przeglądów okresowych lub gwarancyjnych, użytkowanie motocykla niezgodnie z przeznaczeniem lub instrukcją albo oddanie motocykla w trakcie umowy leasingu do użytkowania osobie trzeciej, która spowodowała powstanie uszkodzeń. 

W kolejnej części artykułu wyjaśnimy, w jakich granicach można korzystać z leasingowanego motocykla, a także co dzieje się w przypadku jego zniszczenia lub kradzieży.

Zdjęcia: Tomasz Parzychowski (dziękujemy salonowi Liberty Motors w Piasecznie)